به گزارش کانی پرس؛ گورستان ها به عنوان بخشی از فضاهای زندگی، بازتابی از سکونت انسانی در تاریخی ترین فرم خویش می باشند، مکانی که ارتباط تنگاتنگی با جامعه انسانی داشته و بر مبنای تاثیرگذاری ها و تاثیرپذیری های دو جانبه به حیات خویش ادامه می دهند. (شوندل میلر، ۲۰۰۶: ۱) چنین به نظر می […]

به گزارش کانی پرس؛ گورستان ها به عنوان بخشی از فضاهای زندگی، بازتابی از سکونت انسانی در تاریخی ترین فرم خویش می باشند، مکانی که ارتباط تنگاتنگی با جامعه انسانی داشته و بر مبنای تاثیرگذاری ها و تاثیرپذیری های دو جانبه به حیات خویش ادامه می دهند. (شوندل میلر، ۲۰۰۶: ۱)
چنین به نظر می رسد که در این مکان ها، زمان و فرهنگ هر عصر برای همیشه منجمد شده و شاید از این منظر است که می توان مهمترین عملکرد این فضاها را انتقال گذشته به حال و حال به آینده دانست. (ورپول، ۲۰۰۳: ۱۸)
منظر پردازی و معماری گورستانها از دل تاریخ تا به امروز نشان دهنده فرهنگ و اداب و سنن مردمانی بوده که روزگاری را به ما زیسته اند و اکنون در پس سنگ قبرها آرمیده اند.
بی گمان یکی از مهمترین اجزاء معماری قبر ها در سراسر جهان سنگ قبر ها هستند که براز و رمز های فراوانی از نیاکان ما در دل خود جای داده اند.
سنگ قبر ها در سراسر دنیا و به فراخور زمان و فرهنگ با هم متفاوت هستند و هر کدام راوی تاریخی نهفته اند از این رو می توان به یقین گفت، سنگ قبرها و گورستان ها روایتگر تاریخ شهر و سازندگان آن هستند.
مردم ایران نیز از روزگاران کهن براي ماندگاري، و نشانه گذاری قبور مردگان خود از سنگ با توجه به اينكه مصالحي با دوام و مقاوم است استفاده می کردند هر چند به فراخور قومیت های مختلف سنگ قبر های متنوعي در نقاط مختلف ایران به شكل هاي گوناگون ديده مي شوند.
سنگ گورهاي افقي كه هم سطح زمين بوده و گاهي از سطح زمين كمي بلند تر هستند مانند بسياري از گورهاي استان مركزي، سنگ گورهاي عمودي يا محرابي كه بيشتر شكل منظمي دارند مانند گورستان هفشجان، سفيد چاه، تربت جام، تايباد و بستک، سنگ گورهاي عمودي ساده و بدون نقش مانند نشتيفان، سنگ گورهاي صندوقي مانند سنگ گورهاي هفشجان، عمارت نشاط لار، مقبره شيخ كلخوران اردبيل، تكيه هفت تنان شيراز و بستك، لارستان، سنگ گورهاي تنديس وار مانند شير، قوچ، اسب و انسان سنگي كه به ترتيب در خوزستان، هفشجان، چا لشتر و مشكين شهر نمونه از تنوع سنگ مزار ها در ایران هستند.
در شهر بوکان نیز همچون دیگر نقاط کردستان و غرب ایران برای نشانه گذاری قبور مردگان از دو تخته سنگ ساده با ابعاد یک متر در ۳۰ سانتیمتر استفاده می شود هر چند هستند گورستانهای در این شهر که سنگ قبرهای متفاوت و کم نظیری را در دل خود جای داده اند.
هر چند امروزه و به واسطه کم کاری های روی داده شده بسیاری از این سنگ قبر ها از بین رفته اند اما هنوز هستند گورستانهای که سنگ قبرهای عجیبی در انان به چشم می خورد.
یکی از این قبرستانها که دارای سنگ قبر های بی نظیری از نظر تاریخی است، گورستان عمومی روستای عاجی لک در ۴۰ کیلومتری غرب بوکان می باشد که ندین سنگ قبر عظیم الجثه را در خود جای داده است.
نزدیک به ۶ سنگ خارای ساده با ارتفاع ۳ متر و عرض ۳۰ سانتیمتر در گوشه ای از قبرستان حاجی کند با جاسازی عجیب خود چشم هر رهگذری را به سوی خود می کشاند.
سنگ قبرهای که نمادی از تاریخ و هویت این دیار از سرزمین کهن ایران اسلامی هستندکه در صورت بی توجهی مسئولان شاید تا چند سال دیگر اثاری از انان نیز دیگر دیده نشود.
در همین رابطه رئیس اداره اداره میراث فرهنگی و گردشگری بوکان در گفتگو با کانی پرس عنوان کرد: جدای از سنگ قبر های عظیم الجسه گورستان عاجی کند، گورستانهای ملابادین باغچه بزرگ و آلی کند نیز دارای چنین سنگ های هستند.
اسعد جمیانی افزود: هم اکنون و با تلاش گسترده اداره میراث فرهنگی شهرستان این ۳ گورستان روستای بوکان بنا به دارا بودن این سنگ قبرهای منحصر به فرد در ردیف ثبت اثار ملی قرار گرفته اند که امید است بعد از انجام مراحل کارشناسی شاهد ثبت ملی انان باشیم.
وی تاریخ این سنگ ها و قبور مربوطه را حداکثر به دوره صفویه ارتباط داد و عنوان کرد: بنا به شواهد تاریخ این قبور از دوره صفویه بیشتر نیست هر چند باید روی انان کارهای کارشناسی بیشتری صورت گیرد.
جدای از این ۳ گورستان در بسیاری دیگر از روستاهای دیگر بوکان نیز چنین سنگ قبرهای در گذشته به وفور یافت می شوده که به علت حوادث مختلفی از بین رفته اند و اکنون تنها بقایای کمی از انان باقی مانده است.
همانطور که گفته شد سنگ قبرها می توانند نماد و هویت یک قرهنگ باشند که امید است با ثبت ملی سمگ قبر این گورستانها در بوکان گامی در راستای حفظ فرهنگ و تاریخ خود برداشته باشیم.
منبع: سنگ مزار در گورستانهای کهن(زهره بزرگ نیا)


انتهای پیام/خ